World Usability Day Enschede
vrijdag 19 november 2010 14:56
Op 11 november 2010 was het World Usability Day. Wij hebben hier aandacht aan besteed door het design for usability symposium te bezoeken. Het thema van het symposium was product impact; onbedoelde bijwerkingen en hoe die doelgericht ingezet kunnen worden. Drie concepten nemen we mee bij onze ontwerpbeslissingen.
1. Producten hebben naast de beoogde werking één of meer bijwerkingen. Een ontwerper is daar ook verantwoordelijk voor, al kan die niet altijd alles van tevoren overzien. Deze dualiteit kun je inzetten om gedragingen op natuurlijke wijze te stimuleren. Gebruik een door menselijke drijfveren of natuurlijke neigingen gedreven activiteit. Introduceer een product, een catalysator. Laat de bijwerking daarvan de beoogde gedraging zijn.
2. Beïnvloeding van gebruik is op te delen door twee assen: zichtbaarheid en kracht. Zo ontstaan vier kwadranten (naar Ir. Nynke Tromp):
sterk-onzichtbaar: resoluut De afstand van je huis naar het bushokje schrijft een stuk lichaamsbeweging voor, maar je ervaart dat niet als beïnvloeding | sterk-zichtbaar: dwingend
als je te hard gaat, weet je dat je een bon krijgt |
zwak-onzichtbaar: aantrekkelijk
|
zwak-zichtbaar: overtuigend
Je wordt gevraagd: “Blijf alsjeblieft nuchter”
|
Met name de zwak-onzichtbare kwadrant biedt een nieuwe invalshoek om lastig te realiseren gedragingen op natuurlijke manier te stimuleren. Gebruikers ervaren het niet als beïnvloeding, omdat de hoofdwerking naadloos aansluit bij hun behoeften. Zo zullen collega’s graag met elkaar kletsen bij een koffieautomaat. Als de ontwerper deze bijwerking (het kletsen) bewust heeft ingecalculeerd, heeft dat op een verrassende manier invloed op het hoofdontwerp (de koffieautomaat); die moet bijvoorbeeld zeker niet te snel zijn.
3. De Design With Intent toolkit van Dan Lockton. Deze 101 insteken “gambits” voor beïnvloeding van gebruikers geven heel concrete en laagdrempelige invalshoeken om een ontwerp uit te werken. Het zijn géén design patterns in de zin van “deze situatie pak je zo aan”, maar vragen in de richting van “kun je dit met jouw ontwerp?”
Tijdens dit symposium werd vooral gesproken vanuit de situatie dat er een concreet en afgebakend probleem geformuleerd was. Dat is ook vaak niet het geval. Nu we nieuwe handvatten hebben om gewenste uitkomsten te realiseren, wordt het belangrijker om die gewenste uitkomsten nauwkeurig te identificeren en af te bakenen. Dit blijft een uitdaging.
Een mogelijkheid om hier handen een voeten aan te geven is het opstellen van numerieke ijkpunten. Hoewel makkelijker gezegd dan gedaan, is het resultaat erg nuttig. De huidige situatie en gewenste situatie wordt in een getal uitgedrukt. Wat er gedaan moet worden om van waarde A naar waarde B te komen, is minder relevant. Er zullen zeker meerdere manieren zijn om het te realiseren. Voor iemand met een hamer lijkt alles al gauw op een spijker, zodat de oplossingsrichting afhangt van wie je het vraagt.
De Design With Intent toolkit van Dan Lockton biedt ook handvatten. Dezelfde design patterns kunnen ook gebruikt worden om bestaande processen en systemen binnenste buiten te keren. Bestaande processen (met name het “misbruik” ervan) en systemen zijn vaak organisch geëvolueerd om in hun bedrijfskundige niche te passen. Daar liggen al dan niet uitgesproken wensen aan ten grondslag. Basisprincipes kunnen door “reverse engineering” of “decompiling” met behulp van de design patterns boven tafel worden gehaald.
Meer weten over usability en knowledge management van Emid Consult?
Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken
Door: Michiel Buisman